شناسایی گونه ای سم سرطان زا در محصولات کشاورزی

شناسایی گونه ای سم سرطان زا در محصولات کشاورزی

پژوهشگران دانشگاه صنعتی اصفهان ، در تحقیقات خود موفق به ساخت یک بسته تشخیصی جهت شناسایی سمی سرطان زا در محصولات کشاورزی شدند. این طرح از جمله موارد تشویقی ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است.

ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی و فناوری به منظور حمایت از فعالیت های پژوهشی مرتبط با فناوری نانو ، به نویسندگان مقالات ISI ، جایزه تشویقی اعطا می کند.

این آیین نامه مشمول مقالاتی می شود که به روش های مختلف به چاپ رسیده اند. از جمله این مقالات، مقاله مرجان مجدی نسب است. وی در تحقیقات خود موفق به ساخت یک بسته تشخیصی جهت شناسایی سمی سرطان زا در محصولات کشاورزی شده است.

این بسته، افزایش سرعت، حساسیت و سهولت استفاده را به دنبال دارد و در ساخت آن از نانوذرات طلا استفاده شده است. صنایع غذایی ، کشاورزی و دارویی می توانند از نتایج این طرح استفاده کنند.

انسان و حیوانات به طور مداوم در معرض انواع سمومی که به طور طبیعی در محصولات مختلف غذایی تولید می شوند، قرار دارند. اکراتوکسین A ماده ای است که توسط برخی از گونه های قارچی تولید شده و دارای ویژگی های سمی است که توسط آژانس بین المللی تحقیقات سرطان ، در دسته مواد سرطان زای انسانی (گروه ۲B) قرار دارد.

به گفته مرجان مجدی نسب، این ماده در مواد خامی همچون غلات ، حبوبات ، قهوه ، انگور  و ادویه جات شناسایی شده است. علاوه بر این، در محصولات فرآوری شده از قبیل نان نیز به دلیل پایداری شیمیایی آن در برابر عملیات حرارتی و آبکافت ، یافت می شود. تلاش این محققان، ایجاد یک روش ساده و کاربرپسند جهت تشخیص سم اکراتوکسین A در محصولات کشاورزی از جمله گندم ، ذرت ، سویا و برنج بوده است.

مجدی نسب در خصوص مشکلات عمده در تشخیص این ماده خطرناک عنوان کرد: روش های زیادی برای تشخیص این سم وجود دارد که برخی دستگاهی (مانند روش GC/MS) و برخی بر اساس ارزیابی های ایمونوشیمیایی (مانند روش الایزا) هستند.

وی افزود: متاسفانه این روش ها علاوه بر هزینه بالا، به زمان زیاد و افراد متخصص و ماهری نیاز دارد که قادر به انجام آزمون های مربوطه باشند. این در حالی است که در بسیاری از مکان هایی که شناسایی سم اکراتوکسین A ضرورت می یابد، این تجهیزات موجود نبوده و فرایند تشخیص را با مشکل روبرو می سازد.

به گفته این محقق، افزایش سرعت شناسایی ، سهولت استفاده و کاهش هزینه تشخیص ، از جمله مزایای استفاده از روش پیشنهادی این محققان است. دستیابی به دانش فنی تولید انواع بسته های (کیت) تشخیصی مبتنی بر این روش برای مواد مختلف از دیگر دستاوردهای این محققان است.

مجدی نسب در ادامه عنوان کرد: در این طرح، یک بسته تشخیصی سریع و فوق حساس مبتنی بر روش ایمونوکروماتوگرافی فراهم شده است. برای این منظور، نوارهای آزمونی با استفاده از نشانگر نانوذرات طلا طراحی و تهیه شده‌ که پس از قرار دادن نمونه روی نوار ، نتایج در مدت ۱۵ دقیقه حاصل می شوند. لازم به ذکر است که نانوذرات طلا ، در ترکیب با سم ، سبب ایجاد رنگ قرمز می شوند که با چشم غیر مسلح نیز قابل تشخیص است.

گفتنی است، علاقه مندان برای استفاده از حمایت تشویقی ستاد توسعه و فناوری نانو معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری می توانند به صفحه حمایت تشویقی مقالات ISI مراجعه کنند.

لینک خبر

منبع: معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری